Minoritenkirche w Wiedniu: co warto zobaczyć

Kościół w skrócie

Minoritenkirche stoi na Minoritenplatz w pierwszej dzielnicy Wiednia, Innere Stadt. Został zbudowany przez minoritów, franciszkanów znanych po łacinie jako fratres minores, w stylu francuskiego gotyku. Jest to jeden z pierwszych kościołów gotyckich w Austrii wschodniej i wciąż zachowuje swój średniowieczny kształt: wysoki dach, smukłą wieżę i rzeźbiony portal główny. Jego formalna nazwa to Włoski Kościół Narodowy Matki Bożej Śnieżnej. Ta druga nazwa pochodzi z późniejszego rozdziału jego historii, a poniższy przewodnik śledzi oba wątki. Goście koncertowi wchodzą jako zaproszeni goście czynnego kościoła, więc budynek zachowuje własny rytm nabożeństw wokół wieczoru.

Przybycie braci

Minorici zostali wezwani do Wiednia w 1224 roku i zbudowali niewielki klasztor oraz kaplicę przy nowym murze miejskim. Po pożarach miasta w latach 60. i 70. XIII wieku król Ottokar II Czech położył kamień węgielny pod większy kościół. Kaplica została zachowana obok niego, a później powiększona. W latach 1596–1620 kościół służył nabożeństwom protestanckim, podczas gdy bracia odprawiali msze w pomieszczeniach swojego klasztoru. Sam klasztor został rozebrany od 1892 roku, ale kościół go przetrwał. Kościół zachował nazwę zakonu długo po tym, jak bracia odeszli. Pierwsza kaplica została poświęcona w 1251 roku, a później powiększona i ponownie poświęcona św. Katarzynie.

Kościół budowany etapami

Budowa trwała przez pokolenia. Chór Ludwiga, dodany do wschodniego końca, został zbudowany w latach 1316–1328 i służył jako miejsce pochówku w XIV i XV wieku. Portal główny pochodzi z około 1350 roku i zwykle przyjmuje się, że kościół był wtedy ukończony. Chór Ludwiga został rozebrany podczas przebudowy w latach 80. XVIII wieku, a mury fundamentowe długiego chóru odnaleziono ponownie przy budowie kolei podziemnej w latach 80. XX wieku. Tak więc kościół, który widzisz, to średniowieczny budynek z brakującym zakończeniem, a brakujące zakończenie jest częścią jego historii. Średniowieczne kościoły często budowano w ten fragmentaryczny sposób — najpierw nawa, później chór. Książę Rudolf IV wspierał odbudowę kościoła i klasztoru w latach 1340–1400.

Portal główny

Centralny portal zachodni, pochodzący z około 1350 roku, to najbardziej znane średniowieczne dzieło rzeźbiarskie w tym miejscu. Jego projekt nawiązuje do francuskiego wzoru, który jest rzadkością w Austrii, i przypisuje się go bratu o imieniu Jacobus Parisiensis, Jakub z Paryża. Tympanon przedstawia ukrzyżowanie z opłakującymi kobietami i żołnierzem, a postacie stoją w ościeżach po obu stronach. Twarze są smukłe, a szaty delikatnie rzeźbione, dlatego historycy sztuki odczytują go jako dzieło w stylu francuskim. Jeśli masz czas tylko na obejrzenie jednej rzeczy na zewnątrz, spójrz tutaj. Historycy sztuki łączą ten styl z warsztatem minoritów, który działał do około 1360 roku. Na centralnym filarze stoi Madonna z Dzieciątkiem.

Wieża i oblężenia

Wysoka, smukła wieża stoi przed wschodnim zamknięciem i nosi teraz niski, płaski dach. Nie zawsze tak było. Podczas pierwszego oblężenia tureckiego w 1529 roku obrońcy używali wieży jako punktu obserwacyjnego, a tureckie działa strąciły jej szczyt. Została naprawiona w 1623 roku i ponownie straciła swoją koronę podczas drugiego oblężenia w 1683 roku. Dwie kule armatnie z tamtych lat zostały wmurowane w ścianę nad głównym portalem w 1875 roku jako przypomnienie. Spójrz w górę na fasadę, a wciąż możesz je odnaleźć. Wieża jest smukła i wysoka, co czyni ją jednym z najłatwiejszych sposobów na rozpoznanie kościoła pośród dachów pierwszej dzielnicy.

Włoski kościół narodowy

W latach osiemdziesiątych XVIII wieku cesarz Józef II przeniósł zakon minorytów do innego budynku i przekazał kościół włoskiej wspólnocie w Wiedniu. Nazwali go Maria Schnee, Matka Boża Śnieżna, od obrazu ołtarzowego, który zainstalowali — kopii czczonego wizerunku z Rzymu. Kościół został również przebudowany. Johann Ferdinand Hetzendorf von Hohenberg usunął barokowe wyposażenie, zburzył chór Ludwiga i zamknął wschodnie zamknięcie płaskim sklepieniem. To wyjaśnia, dlaczego kościół tak średniowieczny z zewnątrz wygląda tak prosto i przejrzyście wewnątrz. Formalna nazwa Maria Schnee pozostała, choć Minoritenkirche to nazwa widniejąca na placu. Ksiądz Clemens Maria Hofbauer kierował kościołem w latach 1808–1813.

Wnętrze hali

Wnętrze to kościół halowy o trzech nawach równej wysokości, ze sklepieniami żebrowymi wznoszącymi się z wiązek filarów pozbawionych kapiteli. Niektóre z maswerkowych okien to średniowieczne oryginały. Kamienna figura Matki Bożej, Madonna della Famiglia, pochodzi z około 1350 roku. Ołtarz główny to neogotyckie dzieło Hetzendorfa. Ściany zdobią malowane herby rodów szlacheckich. To surowa, wysoka przestrzeń, a kamień nadaje jej rezonans, o którym wspominają bywalcy koncertów. Spójrz w górę i podążaj wzrokiem za żebrami sklepienia od filara do filara. Obraz ołtarzowy to kopia wizerunku Maria Schnee czczonego w Santa Maria Maggiore w Rzymie.

Mozaika Ostatniej Wieczerzy

Na bocznej ścianie wisi naturalnej wielkości mozaikowa kopia Ostatniej Wieczerzy Leonarda da Vinci, szeroka na około 9 metrów. Została wykonana przez rzymskiego mozaicystę Giacoma Raffaellego pod panowaniem napoleońskim, ukończona dopiero po upadku Napoleona, kupiona przez cesarza austriackiego, a później podarowana temu kościołowi. Została umieszczona na ścianie w latach czterdziestych XIX wieku. To pojedynczy, najbardziej rzucający się w oczy obiekt w budynku, mający własny przewodnik na tej stronie, z pełnymi datami i wymiarami. Ta strona jedynie na niego wskazuje. Ferdynand I pokrył koszty jego instalacji.

Czytaj dalej: Mozaika Ostatniej Wieczerzy w Wiedniu

Pomnik Metastasia

Na przeciwległej ścianie wznosi się marmurowy pomnik Pietro Metastasia, poety nadwornego Wiednia, dłuta rzeźbiarza Vincenza Luccardiego. Metastasio przybył do Wiednia jako poeta nadworny w 1729 lub 1730 roku i zmarł tam w 1782 roku. Jego libretta były opracowywane muzycznie przez wielu kompozytorów, dlatego pomnik poety znajduje się w kościele, w którym dziś odbywają się koncerty. Relief na nim zwykle opisuje się jako przedstawiający kompozytorów wśród żałobników, w tym Mozarta i Haydna. Sam poeta jest pochowany w innym wiedeńskim kościele. Pomnik został wzniesiony w 1855 roku. W centralnym reliefie papież Pius VI jest ukazany, jak błogosławi umierającego poetę.

Minoritenplatz i droga do niego

Plac przed kościołem to jeden z najstarszych placów publicznych w Wiedniu. Otaczają go pałace, a pod numerem 1 mieści się Austriackie Archiwum Państwowe. Niewielkie pomniki na placu upamiętniają malarza Rudolfa von Alta, księdza Clemensa Marię Hofbauera i polityka Leopolda Figla. Kościół znajduje się w Innere Stadt, więc większość hoteli w centrum jest w krótkim spacerze lub w zasięgu jednego krótkiego przejazdu. Zaplanuj trasę za pomocą planera połączeń komunikacji miejskiej na dzień podróży i zostaw czas na spacer po placu, zanim otworzą się drzwi. Plac ma własny przewodnik na tej stronie. Archiwum Państwowe, założone w XV wieku, zajmuje budynek z 1901 roku.

Dla kogo to nie jest

Ten przewodnik opisuje kościół, a rezerwacja dotyczy koncertu. Jeśli chcesz zwiedzić budynek z przewodnikiem po historii, ten bilet nie jest tym, czego szukasz, ponieważ wstęp dotyczy wyłącznie koncertu, a fotografowanie wewnątrz jest niedozwolone. Jeśli chcesz zobaczyć mozaikę za dnia, bez koncertu, sprawdź własne zasady zwiedzania kościoła, ponieważ nie są one częścią tego biletu. A jeśli interesuje cię wyłącznie architektura gotycka, być może wolisz spacer z przewodnikiem. Jeśli koncert jest sednem, budynek jest wliczony. Godziny zwiedzania kościoła to sprawa samego kościoła, więc pytaj na miejscu.